Kaşıntı (Pruritus) Nedir? Sebebi ve Tedavisi Nasıldır?

Sebepsiz diye kaşıntıların düşünülen kaşıntıların nedenleri nelerdir?

Tıbbi adı ‘pruritus’ olan kaşıntı, insanı çok rahatsız edip uykusuzluğa, gerginliğe ve depresyona bile neden olabilir. Kaşıntının nedenine bağlı olarak kaşıntıyla birlikte kaşınan bölgeyi kaşımamanıza rağmen kızarıklık ya da kabartı gibi başka belirtiler de görülebilir. Genel de akşam yatınca ortaya çıkan kaşıntılar günlük hayatımızı da etkilemektedir.

Egzama gibi deri hastalıkları, sıklıkla gıda ve benzeri alerjik reaksiyonlar, genellikle vajina ve anüste mantar enfeksiyonu, anüs kaşınmalarında bağırsak parazitleri, şeker hastalığı ya da hormonal değişimler kaşıntının başlıca sebepleridir.

Yine isilik veya kurdeşen dökmek de sık görülen kaşıntı sebepleridir. Tüm vücutta kaşıntıya neden olan nadir durumlar ise; bağışıklık sistemi hastalıkları, böbrek, karaciğer ya da tiroid bezi hastalıkları, bütün vücutta genel bir kaşıntıya neden olabilir.

Kaşıntı tedavisi kaşıntının altında yatan nedene yöneliktir, büyük oranda rahatsızlık tedavi edildiğinde kaşıntı da kendiliğinden geçer. Altta yatan nedene yönelik tedavi uygulanırken kaşıntıyı gidermek için ek tedavilerde uygulanabildiği gibi allerjen ve cilt kuruluğu gibi nedenlerden uzak durarak kaşıntının giderilmesinde fayda sağlayabilirsiniz.

Bunlar; cildi nemlendirmek, cildi kaşındıracak türde kıyafetlerden ve yoğun kimyasallar içeren bakım ürünlerinden uzak durmak, kaşınan bölgeye soğuk su veya soğuk kompres uygulamak, kalamin losyonu, antihistaminik ya da steroidli kremler kaşıntıya iyi gelebilir.

Vücutta ve deride kaşıntının sebebi nedir?

Vücutta yaygın kaşıntının çok sayıda sebebi vardır;

Bazı dermatolojik hastalıkların belirtisi olabilir: egzema, mantar enfeksiyonları, dabaz, liken planus, suçiçeği, kuruluk, böcek sokması, uyuz, bitlenme, isilik, dermatitis herpetiformis, büllöz pemfigoid gibi.

Bazı iç hastalıkların göstergesi olabilir: Karaciğer, böbrek, tiroid ve kan hastalıkları, vitamin ve demir eksikliği, kanserler, paraziter hastalıklar. İlaçlar Alerjik bünye: astım veya saman nezlesi olan kişilerde kuru kaşıntılar olabilir.

Stres: Sıkıntı ve stres vücutta belli bölgelerde veya yaygın kaşıntıya neden olabilir.

Diğer nedenlerin araştırılmasına rağmen kaşıntısı devam eden hastaların bir psikiyatri doktoru tarafından da değerlendirilmesi gerekir. Dermatolojide en fazla kaşıntılı hastalıklar uyuz, dabaz, ekzema, liken planus, dermatitis herpetiformistir.

Kaşıntı nedenleri nasıl saptanabilir, hangi tahliller yapılmalıdır?

Kaşınan bir hastada öncelikle iyi bir dermatolojik muayene yapılmalı ve hastanın ayrıntılı öyküsü alınmalıdır. Bu sayede kaşıntı dermatolojik bir hastalıktan mı kaynaklanıyor yoksa diğer nedenleri mi araştırmak gerekir çoğunlukla anlaşılabilir. Dermatolojik hastalığa bağlı kaşıntılarda tanıyı desteklemek için bazen biyopsi almak, mantar tahlili yapmak, alerji testi yapmak gerekebilir.

Kaşıntı tedavisi, kaşıntıya ne iyi gelir?

Kaşıntının tedavisi nedene göre değişiklik gösterir. Neden mantar enfeksiyonu ise mantar için krem veya hap, neden ekzema ise steroid içeren kremler ve kaşıntı hapı, dabaz ise kaşıntı hapı ve bazı iğneler kullanılır.

Sorun cilt kuruluğu ise nemlendirici krem ve losyonlar kullanılmalıdır. Cilt kuruluğunu arttıracağı için sık banyo yapmaktan kaçınmalıdır.

İç hastalıklara bağlı kaşıntılar da iç hastalığın tedavi edilmesi ve bazı kaşıntı haplarının kullanılması gerekir.

Bazı hastalarda güneş ışını tedavisi (fototerapi) faydalı olabilir.

Sorumlu neden ilaç ise ilaçlar kesilmelidir. Strese bağlı kaşıntısı olan hastalar psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Acı, ekşi ve baharatlı yiyecekler kaşıntı hissini arttırdığından bu yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Kaynak:

https://www.psikolog06.com/ 

https://scholar.google.com/